Thái Bình phấn đấu xứng đáng là điểm hẹn, điểm đến của các nhà đầu tư.

   Thực hiện chủ trương đó, UBND tỉnh đã có nhiều kế hoạch, biện pháp phát triển công nghiệp mà trọng tâm là phát triển các KCN tập trung, làm đầu tầu kéo toàn bộ ngành công nghiệp phát triển, đồng thời, tạo hạt nhân lan tỏa kéo theo các ngành nông nghiệp, dịch vụ và toàn bộ nền kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển với tốc độ cao. Ngày 24/9/2003 UBND tỉnh Thái Bình đã có Quyết định số 2392/QĐUB phê duyệt qui hoạch mạng lưới các KCN của tỉnh. Theo đó, đến năm 2010, Thái Bình sẽ có 10 KCN với diện tích gần 1.400 ha gồm: KCN Phúc Khánh 300 ha, KCN Nguyễn Đức Cảnh - 102 ha, KCN Tiền Hải - 128 ha, KCN An Hoà - 403 ha, KCN Cầu Nghìn - 100 ha, KCN Tiền Phong - 66 ha, KCN Gia Lễ - 100 ha, KCN Diêm Điền - 100 ha, KCN Đồng Tu - 50 ha, và KCN Thanh Nê - 50 ha.

    Sở dĩ, Thái Bình qui hoạch các KCN tập trung như đã nêu vì tiềm năng phát triển của Thái Bình còn rất lớn. Đất nông nghiệp hiện nay có 96.391 ha chiếm tỷ trọng cao (hơn 62%) trong tổng diện tích đất đai của tỉnh, đang rất cần đầu tư để chuyển phần đất đai có năng suất thấp, giá trị thu nhập không cao thành diện tích đất công nghiệp. Sau năm 2000, khi đã có cầu Tân Đệ trên quốc lộ 10 bắc qua sông Hồng và cầu Triều Dương trên quốc lộ 39 bắc qua sông Trà Lý, thì Thái Bình không còn là “hòn đảo trên đất liền” nữa. Việc giao lưu kinh tế - xã hội giữa Thái Bình với các tỉnh, thành phố trong cả nước rất thuận lợi cả về đường bộ và đường thuỷ. Thái Bình là vựa lúa của đồng bằng Bắc Bộ vì thế nông sản, thực phẩm ở Thái Bình giá rẻ so với vùng lân cận là tiềm năng lớn cho ngành công nghiệp chế biến. Mặt khác lực lượng lao động trẻ, khoẻ của Thái Bình dồi dào và đang dần từng bước được quan tâm đào tạo nghề, tạo cơ hội sẵn sàng làm việc trong các KCN. Môi trường xã hội ở Thái Bình an toàn, lành mạnh; an ninh, trật tự đảm bảo tốt.

   Đặc biệt, Thái Bình có chính sách khuyến khích thu hút đầu tư vào các KCN của tỉnh như: hỗ trợ nhà đầu tư 50% kinh phí giải phóng, san lấp mặt bằng, giá cho tê đất ưu đãi theo khung giá thấp nhất do Chính phủ qui định, ưu đãi về thuế và hỗ trợ doanh nghiệp về đào tạo lao động. Thủ tục hành chính nhanh gọn theo cơ chế “một cửa”: cấp Giấy phép đầu tư cho các dự án FDI trong thời hạn 2 - 3 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. xác nhận đăng ký nhân sự của doanh nghiệp trong vòng 48 giờ... Tất cả những điều đó, đang là môi trường đầu tư hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, Thái Bình phấn đấu xứng đáng là điểm hẹn, điểm đến của các nhà đầu tư.

   Hiện nay, TháiBình có 5 KCN đang hoạt động trong tổng số 10 KCN qui hoạch đã nói ở trên, đó là các khu: KCN Phúc Khánh, KCN Nguyễn Đức Cảnh, KCN Tiền Hải, KCN Tiền Phong và KCN Cầu Nghìn, với gần 100 doanh nghiệp và số vốn đăng ký đầu tư trên 3.000 tỷ đồng. Các KCN Nguyễn Đức Cảnh, Tiền Hải, Tiền Phong đã được lấp đầy, KCN Phúc Khánh tỷ lệ lấp đầy trên 50% giai đoạn I. Trong KCN Phúc Khánh có diện tích 120 ha do Công ty CPHH Phát triển KCN Đài Tín (Đài Loan) làm chủ đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng; đến nay đã hoàn thiện kết cấu hạ tầng cơ sở trên diện tích giai đoạn I: 45 ha, với hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật tốt, đang tiếp tục sẵn sàng đón nhận các dự án đầu tư thứ cấp vào KCN này. KCN Cầu Nghìn đang hình thành và phát triển, vừa xây dựng kết cấu hạ tầng, vừa sẵn sàng đón nhận những dự án đầu tư thứ cấp. KCN An Hoà là một KCN tương đối lớn (403 ha) gắn liền với khu đô thị (200 ha) đã được Chính phủ đồng ý về chủ trương cho xây dựng, đang trong quá trình lập dự án nghiên cứu khả thi; KCN An Hoà được xây dựng sẽ mở ra một khả năng thu hút đầu tư lớn, vì đây là KCN được qui hoạch đa ngành, có cảng trên sông Hồng, có quốc lộ 10 đi qua, rất thuận lợi về giao thông cả về đường thuỷ và đường bộ.

   Các KCN của Thái bình đang bước vào hoạt động, đã tạo việc làm, thu hút lực lượng lao động khoảng gần 35.000 người, khi các KCN đi vào hoạt động ổn định khả năng thu hút tới trên 50.000 lao động, giải quyết căn bản lực lượng lao động kỹ thuật của Thái Bình.

   Để đáp ứng nhu cầu quản lý DN với một đội ngũ công nhân đông đảo nói trên, cần phải có một bộ máy quản trị doanh nghiệp đủ tầm, tinh thông về chuyên môn, giỏi về nghiệp vụ quản lý, nhạy bén với thị trường. Đó cũng chính là môi trường rèn luyện, đào tạo đối với đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp về trình độ và phương pháp quản lý.

   Hiện nay trong các KCN của Thái Bình có gần 100 DN đang hoạt động; trong đó có 78% DN đã đi vào SXKD, 22% DN đang xây dựng và chuẩn bị đi vào SXKD; số DN SXKD đã làm ra giá trị sản lượng chiếm trên 30% giá trị công nghiệp của tỉnh. Rõ ràng, sau một số năm hoạt động của các DNKCN, nhiều DN đã tỏ ra vững vàng trong SXKD, nhịp độ sản xuất, thị trường ổn định, tiêu thụ sản phẩm tốt, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

   Nhìn chung các KCN của Thái Bình là các KCN đa ngành, vì vậy các sản phẩm của DNKCN rất phong phú, đa dạng; bao gồm một số sản phẩm chủ yếu sau: vải, sợi, quần áo, khăn các loại của ngành dệt may; dụng cụ, thiết bị cơ khí cầm tay, tôn mạ màu, ắc qui, các sản phẩm gốm sứ, thủy tinh cao cấp, thức ăn chăn nuôi và các sản phẩm khác của ngành chế biến nông sản, thực phẩm. Những sản phẩm của DNKCN chủ yếu xuất khẩu,một phần đáp ứng thị trường trong nước, chất lượng sản phẩm đạt yêu cầu so với mặt bằng chung của khu vực và trên toàn thế giới. Điều đó thể hiện công nghệ sản xuất của các DN luôn được đổi mới, phù hợp với xu thế phát triển chung của thị trường sản xuất-tiêu dùng toàn cầu.

   Các KCN của Thái Bình phát triển thúc đẩy các cơ sở nguyên liệu, các vùng nguyên liệu phát triển phục vụ cho các DN sản xuất, chế biến. Ví dụ: Nhà máy chế biến thức ăn gia súc trong KCN Phúc Khánh Thái Bình công suất 15.000-20.000 tấn/năm, đòi hỏi cung cấp số lượng nguyên liệu thô là lúa, ngô, khoai, sắn,…tương đương, từ đó hình thành những vùng trồng lúa, cây tinh bột có năng suất cao để đáp ứng, muốn thế phải thâm canh, tăng vụ. Sản phẩm của Nhà máy là thức ăn chăn nuôi, do vậy thúc đẩy ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản của Thái Bình phát triển; mặt khác, muốn phát triển trồng trọt, chăn nuôi có năng suất cao, sản lượng lớn phải đưa tiến bộ khoa học công nghệ vào các khâu trồng trọt, chăn nuôi, tăng cường mối liên kết giữa “bốn nhà”, làm giá trị hàng hóa nông, sản thực phẩm được nâng cao, đồng thời thúc đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

   Cũng từ việc phát triển các KCN tập trung của Thái Bình, đã thúc đẩy hình thành các khu đô thị vệ tinh; ở đó, cùng với việc tăng dân số cơ học trước hết là các dịch vụ phát triển, phục vụ nhu cầu đông đảo lực lượng công nhân làm việc trong các DNKCN. Thực tế, 2 KCN Phúc Khánh và Nguyễn Đức Cảnh của Thái Bình đã góp phần thúc đẩy hình thành khu đô thị mới Trần Hưng Đạo và một loạt các loại hình dịch vụ phát sinh và phát triển được kéo theo. Tuy nhiên còn một số nhu cầu liên quan đến cáccông trình kết cấu hạ tầng ngoài KCN chưa được đáp ứng: trường học cho các cháu nhỏ, bệnh viện, bệnh xá khu vực, nhà ở cho công nhân có thu nhập thấp; đó là những nhu cầu bức xúc chắc chắn Nhà nước, xã hội phải đáp ứng trong một thời gian sớm nhất.

    Việc hình thành và phát triển các KCN đã đặt ra cho các cơ quan chức năng, nhất là các cơ quan quản lý nhà nước nhiều vấn đề phải giải quyết; từ công tác qui hoạch KCN ở tầm chiến lược cân đối vùng miền với đầy đủ những tác lan tỏa của nó, tới việc quản lý qui hoạch chi tiết, thu hút đầu tư, quản lý hoạt động SXKD, và môi trường, trật tự, an ninh, an toàn xã hội. Qua thực tiễn đó, các nhà quản lý sẽ đúc rút được kinh nghiệm, nâng lên thành lý luận quản lý KCN và thể chế hóa thành những cơ chế quản lý ngày càng hoàn thiện.

   Hiện nay chúng ta đang quản lý các KCN theo qui định tại Nghị định 36/CP ngày 24/4/1997 của Chính Phủ; từ khi có Nghị định đến nay đã gần 10 năm, với sự hình thành và phát triển mới của các KCN trong cả nước (130 KCN/45 tỉnh, thành) trên thực tế rất phong phú đã khác rất nhiều so với những khu ôn khổ qui định, đòi hỏi phải có một thể chế mới để quản lý một cách toàn diện cho phù hợp với điều kiện thực tế. Không tính đến các Khu kinh tế mở, Khu kinh tế đặc thù, chỉ tính riêng KCN đã có nhiều loại hình khiến các nhà quản lý phải nghiên cứu đưa ra được một thể chế quản lý thống nhất trong cả nước. Đó là, những KCN do Chính phủ cho phép thành lập, những KCN do chính quyền địa phương tự thành lập, có nơi gọi là khu, có nơi gọi là cụm, chính vì thế mà cơ chế quản lý cũng muôn vẻ khác nhau, tùy thuộc vào tư duy của mỗi địa phương.    

   Mặt khác việc xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN cũng có nhiều hình thức khác nhau. Ngoài các KCN có Công ty kinh doanh kết cấu hạ tầng, xây dựng hạ tầng KCN bằng nguồn vốn của Công ty, còn có KCN công trình kết cấu hạ tầng do UBND tỉnh dùng vốn ngân sách đầu tư xây dựng, ở đây công ty phát triển hạ tầng thường là đơn vị sự nghiệp kinh tế có thu, đó là loại hình chưa có một thể chế thống nhất để điều chỉnh các mối quan hệ phát sinh có liên quan, và khi quản lý thường mắc ở nhiều vấn đề: hợp đồng cho thuê đất hay cho thuê lại đất, thu phí (tiền) sử dụng hạ tầng, xử lý những vấn đề môi trường, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật và đặc biệt là công tác xúc tiến đầu tư.

   Các trường hợp nói trên xảy ra ở khắp mọi nơi trên phạm vi cả nước, ở Thái Bình cũng có đủ các trường hợp như vậy. Điều đó đòi hỏi các nhà quản lý phải nâng cao trình độ và năng lực, nhằm đáp ứng với quá trình hình thành và phát triển các KCN.

   Riêng về công tác xúc tiến đầu tư, cần phải đổi mới về phương pháp và nội dung; cần phải điều chỉnh chính sách ưu đãi để tránh những vi phạm thể chế và cần phải thống nhất trong phạm vi toàn quốc; cần tập trung vào công tác cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư trong một môi trường đầu tư hấp dẫn; mặt khác phải vận động và đến với các nhà đầu tư, thu hẹp khoảng cách giữa nhà đầu tư với các cơ quan chức năng ở địa phương.

Vũ Ngọc Thu - Trưởng Ban Quản lý các KCN tỉnh Thái Bình